Chuột công thái học là gì, mang lại lợi ích nào cụ thể cho người dùng?

Công thái học là gì?

Đây là một bộ môn khoa học, nghiên cứu kỹ về kích thước, không gian, dáng người, thói quen để đưa vào việc thiết kế, chế tạo ra các sản phẩm mang tính linh hoạt và phù hợp tốt. Từ đó có thể tăng khả năng và tối ưu hóa điểm mạnh của con người, hay để bù trừ khiếm khuyết, bảo vệ điểm yếu của người dùng. 

Nói ngắn gọn, công thái học chú trọng vào các yếu tố:

  • An toàn
  • Thoải mái
  • Nâng cao hiệu suất làm việc
  • Hiệu quả

Một sản phẩm, thiết bị được gọi là công thái học khi thỏa mãn đầy đủ 4 yếu tố trên. 

Vài năm gần đây rộ lên khái niệm Chuột công thái học. Form chuột này được người dùng phản hồi là mang lại cảm giác dùng thoải mái, thư giãn và nâng đỡ các dáng cầm chuột tốt hơn. Từ đó giúp người dùng có thể thao tác chuột trong thời gian dài.

Chuột công thái học là gì?

Khi bạn cầm một con chuột trên tay và thắc mắc. Không biết vì sao chuột lại nằm gọn gàng, vừa vặn trong tay mình như vậy? Sao mình xài chuột mấy tiếng đồng hồ liên tục mà chưa thấy mỏi tay? Tại sao bên hông chuột lại có độ lõm này? Trọng lượng nhẹ nhưng vẫn bám rất tốt trên mặt bàn. Tại sao nút này lại nằm trái mà không phải bên phải…?

Nếu loại chuột bạn đang dùng có tất cả những đặc điểm trên (và còn nhiều hơn thế) thì phần nhiều, bạn đang có trong tay một con chuột công thái học.

Chuột công thái học thường có hình dáng và kết cấu hơi khác một chút so với chuột thường. Các chi tiết này vốn được nghiên cứu và thiết kế kỹ để phù hợp với các tiêu chí phức tạp của khoa học công thái học. 

Mỗi hãng, tùy theo tiêu chí và phong cách thiết kế, sẽ cho ra các kiểu chuột phong cách công thái học khác. 

The long awaited...Glorious Model D Wireless! Is this dream happening? :  r/MouseReview
Chuột công thái học Glorious Model D

Ví dụ: dòng chuột công thái học Glorious Model D.

Nó được thiết kế hy sinh một chút sự đồng nhất trái, phải, và bớt sự nhanh nhạy để có được sự thoải mái. Nên rất hợp để làm việc, dùng bình thường và chơi game trong thời gian. Đặc điểm công thái học của D khiến cho bên trái sẽ cao hơn bên phải một chút, để đi theo hình dáng tự nhiên của tay người. Dù bạn đang cầm chuột ở tư thế nào cũng sẽ tìm thấy cảm giác đồng điệu, thoải mái.

Hay như dòng chuột văn phòng Logitech MX Master 3. Được thiết kế với dáng chuột vừa văn cho bàn tay vừa và lớn, đặc biệt có phần lõm và bè ra mặt dưới để làm điểm tựa vững chắc, thoải mái dù có dùng hàng giờ liền.

Upgraded from MX Master 2 to MX Master 3. Flawless : r/MouseReview
Chuột văn phòng Logitech MX Master 3

Lợi ích của chuột công thái học đến sức khỏe người dùng

Cũng như các thiết bị công thái học khác, một chuột chuẩn công thái học sẽ mang lại các lợi ích sau cho người dùng:

1/ Cầm ít mỏi kể cả nhiều giờ đồng hồ liên tục

Do có kích thước và thiết kế các đường cong, độ lõm phù hợp giúp nâng đỡ tốt cho các phần trên cánh tay. Chi tiết nào cũng có điểm tựa.nên các ngón tay, lòng bàn tay và cả cổ tay không hề mỏi. Mỗi ngày khỏe lên một chút là có thật

2/ Di chuột chính xác hơn

Vì các ngón tay luôn ở đúng vị trí, dùng lâu không có tình trạng mỏi nên sẽ luôn di chuột chính xác, kể cả khi dùng chuột làm việc và chơi game. Bạn nào từng bị cảm giác tê tay khi dùng chuột lâu thì rất đồng cảm với chuyện này.

3/ Cầm chuột luôn ở tư thế chuẩn

Mỗi người có một cách cầm chuột khác nhau. Phổ biến nhất được xếp vào 3 hình thức: Palm Grip – Đặt cả bàn tay lên chuột, Claw Grip – Đặt các ngón tay lên chuột, Finger Tip Grip – Không đặt bàn tay lên chuột. Dù đang cầm chuột theo cách nào thì việc sở hữu một chuột công thái học đúng chuẩn sẽ giúp chuột luôn nằm trong tầm điều khiển của bạn, các ngón tay ở đúng vị trí và vì vậy thao tác cầm sẽ luôn ở tư thế chuẩn nhất, tốt và hiệu quả nhất cho người dùng.

4/ Tập trung hơn vào công việc

Chuột công thái học sẽ giúp quá trình dùng, cầm và thao tác chuột trở nên nhẹ nhàng như không. Bạn sẽ không còn nhớ tới việc phải chăm chăm cầm chuột cho đúng nữa. Nhờ đó dùng chuột tự nhiên như hơi thở. Mọi sự tập trung chú ý dồn vào màn hình để suy nghĩ làm việc và chơi game.

Is the glorious model D good for double/drag clicking? | Hypixel -  Minecraft Server and Maps

Cần lưu ý gì khi mua Chuột công thái học

1/ Trọng lượng

Chuột nặng hay chuột nhẹ thật ra chỉ là khái niệm tương đối, tùy vào từng người và tùy vào loại game anh em đang chơi. Thường trên 100g được gọi là ‘nặng’, 90-80 được gọi là trung bình, 80-60 được gọi là nhẹ, còn dưới 60 được gọi là chuột siêu nhẹ (ultralight, superlight). Ưu điểm chuột chơi game nặng là giúp thao tác chính xác và cẩn thận hơn, rê chuột êm tay hơn nhưng lại dễ mỏi tay. 

Chuột càng nhẹ thì càng ít mỏi tay, thao tác nhanh hơn và linh hoạt hơn. Chơi các game AAA thì nên chọn chuột đầm tay có trọng lượng cao một chút để đi cảnh nhẩn nha cho sướng, còn chơi FPS thì nhất định là cần có một chú chuột siêu nhẹ đồng hành.

Chuột công thái học không nên quá nặng. Nhiều bạn thích càng nhẹ càng tốt, dùng càng đỡ mỏi. Như các dòng chuột Glorious thiết kế lỗ siêu nhẹ Model D, D-, Model I đều có thiết kế công thái học với trọng lượng chỉ từ 58g trở lên. Rất thoải mái cho việc cầm và dùng.

2/ Cầm thử, dùng thử xem Thiết kế, đường nét, các độ cong, chi tiết lồi lõm trên chuột có hợp tay không?

Muốn biết một Chuột công thái học có thật sự công thái học hay không bạn nhất định phải cầm thử. Mỗi người có một gu riêng. Chỉ có cầm lên và dùng thử bạn mới cảm nhận được Thiết kế, đường nét, độ cong, kích thước và các chi tiết trên đó có thật sự hợp với mình hay không.

Featherweight ergonomics for the win: Glorious PC Gaming Race Model D  review - Dot Esports

3/ Form chuột gì?

Form chuột là hình dáng của chuột. Từng thương hiệu, từng dòng chuột đều có form dáng khác nhau. Về cơ bản, các chuột gaming lẫn văn phòng hiện nay đều thuộc một trong các form dáng sau: Form đối xứng, Form công thái học, Form chuột dọc, Form chuột có phần đuôi nhô cao. Và vì bạn đang cần một chuột công thái học nên ngay từ đầu cần xác định rõ thể loại chuột này và chia sẻ với người bán để thu gọn phạm vi lựa chọn. 

[Xem thêm bài Form chuột là gì, cách chọn chuột theo form]

4/ Các chỉ số cần thiết căn bản của chuột

Tùy theo nhu cầu làm việc hay chơi game, việc lựa chọn các chỉ số này sẽ khác nhau. Nhìn chung cần quan tâm tới các chỉ số quan trọng sau:

1/ Độ phân giải tối đa (DPI: Dot Per Inch)

Chỉ số này tùy vào loại mắt đọc DPI càng cao thì độ nhạy của chuột càng lớn, nghĩa là bạn có thể di chuyển được nhanh nhạy hơn trên màn hình mà chỉ cần một thao tác rất nhỏ trên bàn.

2/ Chuột đang dùng loại switch nào? 

Đây chính là Cảm giác bấm chuột. Loại switch được dùng bên dưới các nút bấm của chuột sẽ quyết định cảm giác gõ của các nút đó, bao gồm cả độ xúc giác, độ nảy của nút và âm thanh khi click chuột.

3/ Tốc độ theo dõi (IPS: Inch Per Second)

IPS là tốc độ di chuột tối đa mà mắt đọc của chuột có thể nhận ra một cách chính xác. Mức IPS càng cao thì anh em ve vẩy chuột càng thoải mái và không bị giới hạn nào về tốc độ, đảm bảo mọi thao tác đều không nằm ngoài khả năng nhận biết của chuột. Chơi game thì tối thiểu phải chọn chuột IPS từ 200 IPS trở lên.

4/ Tốc độ phản hồi 

Tốc độ phản hồi là thời gian từ khi chuột nhận được thao tác của người dùng cho tới khi lệnh có tác dụng lên màn hình. Tốc độ phản hồi càng nhanh (hay còn gọi là độ trễ càng thấp) thì càng tốt.