Tai nghe chống ồn chủ động và thụ động là gì, nên chọn loại nào cho phù hợp?

Tai nghe là thiết bị ngoại vi hầu như không thể thiếu với các game thủ. Trải qua lịch sử lâu đời từ những chiếc headphone đầu tiên cồng kềnh khó xử lý khó sử dụng thì giờ đây tai nghe đã tiến rất nhiều bậc, trở thành món đồ công nghệ hiện đại, tinh tế, tính hữu dụng cao và thân thiện người dùng.

Và trong tất cả các thế hệ tai nghe ngày nay, một tính năng không thể thiếu chính là: Chống tiếng ồn. Cùng newsphongcachxanh tìm hiểu về các khả năng chống tiếng ồn trên tai nghe gaming và cơ chế hoạt động của mỗi công nghệ nhé.

Công dụng của tính năng chống ồn ở tai nghe?

Với một tai nghe thì yếu tố quan trọng nhất là chất lượng của loa. Nhưng đó vẫn chưa đủ. Loa có tốt đến đâu nhưng xung quanh ngoài kia là hàng tá tiếng ồn lọt vào tai thì anh em vẫn không thể nào thưởng thức được cái đẹp của dàn âm thanh chất lượng. Thường chúng ta sẽ giải quyết tạm thời bằng cách tăng âm lượng của tai nghe lên để át tiếng ồn, trong ngắn hạn có hiệu quả, nhưng về dài hạn là rất không tốt, vì khi đó tai sẽ phải chịu hai luồng âm thanh lớn cùng lúc và có thể ảnh hưởng đến thính lực sau này.

Cách thứ hai giải quyết vấn đề một cách triệt để và khoa học hơn nhiều, dùng các tai nghe có khả năng chống ồn, chặn tạp âm. Các nhà sản xuất trước đó đã kịp nhìn ra nhu cầu này và đã cho ra đời nhiều dòng tai nghe chống ồn. Có nhiều tên gọi cho công nghệ chống ồn tùy theo hãng và đời sản phẩm, nhưng tổng hợp lại thì có hai công nghệ chính đang được dùng:

  • Chống ồn chủ động: Active Noise Cancelling ANC
  • Chống ồn thụ động: Passive Noise Cancelling PNC

Chống ồn thụ động PNC là gì?

Chống ồn bị động thật ra rất đơn giản, giống như khi dùng một nút bị lỗ tai để giảm ồn vậy.  Ý tưởng chung là tạo ra một rào cản vật lý giữa tai chúng ta và âm thanh từ bên ngoài. Tai nghe khử tiếng ồn thụ động không có chứa các thiết bị điện tử khử nhiễu âm. Thay vào đó, chúng giúp giảm tiếng một cách thụ động bằng việc che phủ kín tai để ngăn chặn tiếng ồn bên ngoài với các chất liệu được chọn lọc phù hợp và bản thân cấu tạo bên trong của phần chụp tai.

Tai nghe “noise cancelling” và “noise isolation” | AZ Audio - Chuyên Gaming Gear và các thiết bị Audio

Hầu hết các tai nghe chống ồn thụ động chủ yếu chỉ sử dụng những thiết kế phù hợp với cấu trúc bên trong tai tạo thành một tấm khiên chắn âm thanh, để giúp chặn tiếng ồn xung quanh và do đó, cho phép tăng độ trung thực của âm thanh mong muốn vớii mức âm lượng thấp hơn. Về cơ bản cách âm thụ động (passive noise isolating) thực chất là khái niệm rất quen thuộc. Hầu hết tai nghe đều ít nhiều có khả năng cách ly tiếng ồn bên ngoài, trừ các dòng tai nghe hở lưng như của Grado, Stax… Các tai nghe được thiết kế phần vỏ bọc driver (củ loa) càng kín thì có khả năng cách âm càng cao. Bên cạnh đó, các vật liệu như mút bọt biển, da thuộc… ở phần đệm tai cũng hỗ trợ khả năng cách âm. Tai nghe cách âm thụ động có thể gây cảm giác bí khi sử dụng, đồng thời cũng gây tác động ít nhiều tới chất lượng âm thanh.

Chống ồn chủ động ANC là gì và khi nào nên dùng tai nghe loại này?

Chúng ta không nói về chống ồn thụ động nữa vì hầu như bất kỳ tai nghe nào đạt chuẩn thông số kỹ thuật và chất liệu đều đã mặc định có khả năng giảm tiếng ồn thụ động. Vì các chất liệu được chọn lọc để làm nên tai nghe đều có thể tự chặn một số loại sóng âm thanh căn bản từ 15 đến 20 decibel (dB). Nhưng khi va phải các tiếng ồn mạnh hơn, có tần số cao hơn cỡ 75 đến 80 dB (như tiếng của động cơ máy bay, xe lửa) thì việc giảm 15-20 dB hầu như không có ý nghĩa gì. Bất tiện nhất là khi tưởng tượng ngồi xe bus xe lửa hàng giờ và đều đặn vẫn nghe rõ mồn một tiếng máy dội vào tai còn nhạc thì không thấy đâu. Và đây chính là lúc các tai nghe có khả năng chống ồn chủ động ra đời và phát huy tác dụng lớn củ mình.

Active Noise Cancelling – ANC là một phát minh điện tử, là công nghệ chủ động tạo ra tín hiệu đối lập để hủy tiếng ồn. Để từ đó có thể ngăn chặn tiếng ồn, tạp âm ở bên ngoài, giúp người dùng trải nghiệm lắng nghe âm thanh phát ra từ tai nghe được tốt hơn.

Tai Nghe SOMIC G951 Tai Nghe Chơi Game USB Virtual 7.1 Loại Bỏ Tiếng Ồn Mèo Hồng Tai Nghe Rung Đèn LED Máy Tính Game Thủ Cyberpunk Tai Nghe Chụp Tai|Tai Nghe| -

Quá trình ra đời

Chống ồn chủ động ANC được hãng Bose danh tiếng phát triển vào những năm cuối thế kỉ 20. Năm 1934, nhà phát minh người Đức Paul Lueg đã đăng ký bằng sáng chế lý thuyết về loại bỏ tiếng ồn bằng cách sử dụng nhiễu và tạo ra các vùng tĩnh. Cho tới những năm 1950, ông Harry Olsen đã ứng dụng công nghệ ANC vào thực tế.

Năm 1986, Dick Rutan và Jeana Yeager đã sử dụng tai nghe ANC của hãng Bose để giảm tiếng ồn máy bay và tập trung vào bay vòng quanh trái đất. Vì vậy chúng ta có thể thấy tai nghe ANC đang được dùng rộng rãi trong các đời sống giải trí bình thường lẫn trong lĩnh vực công nghiệp phức tạp như quân đội, hàng không và vũ trụ (tất nhiên ở cấp độ cao cấp và dày dặn hơn nhiều).

Chống ồn chủ động ANC do hãng âm thanh Bose phát triển vào những năm cuối thế kỉ 20.

Cách thức hoạt động

Cấu tạo và cơ chế hoạt động của ANC khá đơn giản nhưng hiệu quả lớn. Cụ thể bên trong cấu tạo của phần chụp tai nghe sẽ có các linh kiện điện tử được tích hợp sẵn công nghệ chống ồn chủ động. Chúng sẽ tạo ra tần sóng khử nhiễu có dao động hoàn toàn trái ngược với tiếng ồn thu nhận được từ xung quanh (được mic ghi lại). Và từ đó triệt tiêu nhau, kết quả là loại bỏ được các tạp âm gây nhiễu không mong muốn này, một cách vô hại và không làm ảnh hưởng gì tới thính lực của người dùng. Đồng thời chất lượng âm thanh và các sóng âm từ nhạc hay game đang nghe từ màng loa vẫn được nguyên vẹn, đúng chính xác những gì được phát ra từ driver tai nghe.

Active noise cancellation, Part 2: Implementation Frequently Asked Questions

Cách thức hoạt động - Công nghệ chống ồn chủ động Active Noise Cancelling (ANC)

Các thành phần chính trong một tai nghe chống ồn chủ động

Tương ứng với cơ chế hoạt động vừa kể trên thì một tai nghe chống ồn chủ động sẽ gồm các thành phần chính sau để tạo nên khả năng ANC (chưa kể các thành phần cấu tạo của riêng mỗi tai nghe):

  • Pin – Các thiết bị điện tử chịu trách nhiệm khử tiếng ồn sẽ được cấp nguồn bằng pin.
  • Mic – Tai nghe khử tiếng ồn có mic để thu nhận những tạp âm xung quanh (chẳng hạn như tiếng còi xe, đám đông, máy móc…).
  • Mạch khử nhiễu: Các thiết bị điện tử bên trong chiếc tai nghe sẽ tạo ra một làn sóng khử nhiễu có dao động hoàn toàn trái ngược với tiếng ồn xung quanh được ghi lại bởi mic. Sóng này hoạt động như một công cụ xóa nhiễu, nó loại bỏ các âm thanh không mong muốn xung quanh bạn mà không làm giảm âm thanh chính phát ra từ driver của tai nghe.

Tai nghe chống ồn chủ động hoạt động ra sao?

Các thành phần này có vị trí tích hợp khác nhau tùy theo cấu tạo và loại hình tai nghe. Và tương ứng với mỗi cách bố trí ta lại có phân loại các kỹ thuật chống ồn chủ động như sắp nói bên dưới.

Có bao nhiêu kỹ thuật khử tiếng ồn chủ động?

Loại #1: Khử tiếng ồn chủ động với mic bên ngoài tai nghe

Với các tai nghe có phần mic nằm phía ngoài thì mic sẽ có vai trò thu vào các tiếng ồn xung quanh. Ở loại ANC #1 này thì sau khi nhận được âm thanh ngoài từ mic, ANC sẽ chủ động xử lý và khử tiếng ồn bằng cách tạo ra các sóng nhiễu có tần số đối lập, và cuối cùng là gửi tín hiệu về màng loa của tai nghe để phát đến thính giác người dùng.

  • Ưu điểm: AND với mic bên ngoài tai nghe có khả năng giảm nhiễu tần số cao lên tới 1222 kHz và là hình thức phổ biến nhất ở các tai nghe giải trí hiện nay.
  • Khuyết điểm: tạp âm vẫn sẽ lọt vào trong quá trình dùng và không tự loại bỏ được.

Loại #2: Loại bỏ tiếng ồn chủ động với mic bên trong tai nghe

Với các tai nghe có micro tích hôp trong, đặt phía trong chụp tai, trước loa, mic trong sẽ có thể nghe được tiếng ồn chính xác gần như tai người dùng. Và sau khi nghe được thì cũng thu lại và quá trình xử lý diễn ra tương tự như loại #1 ở trên.

  • Ưu điểm: giảm thiểu được nhiều tiếng ồn nhiễu, nói chung tai nghe ồn gì thì có thể khử ồn đó.
  • Khuyết điểm: không xử lý được tạp âm có tần số cao tốt như mic ngoài.

Loại #3: Khử tiếng ồn chủ động lai với mic bên ngoài và bên trong tai nghe

Là kỹ thuật kết hợp cả hai loại trên, và tất nhiên là tập hợp được ưu điểm từ ca hai đồng thời loại bỏ được tất cả khuyết điểm. Trở thành kỹ thuật khử tiếng ồn chủ động tốt nhất hiện tại.

Các loại chống ồn chủ độngKhi tính năng chống ồn chủ động được kích hoạt, chiếc tai nghe sẽ tạo một áp lực nhẹ lên màng nhĩ của người đeo, cảm giác tương tự như khi ta ngồi trên máy bay vừa cất cánh. Nhưng áp lực này không quá mạnh nên không gây đau tai hay khó chịu gì cho người dùng. Đồng thời khi khởi động tính năng ANC, anh em tinh ý có thể sẽ nghe được tiếng xì nhỏ trên nền bản nhạc trong trẻo, với những người dùng phổ thông thì hầu như rất khó nhận ra thậm chí là không biết đến, nhưng đối với những audiophile khó tính, đó là một điểm trừ không hề nhỏ. Cho nên, chống ồn chủ động sẽ vẫn không cản được hoàn toàn 100% tiếng ồn từ môi trường, vì vậy người nghe vẫn có thể nhận thức được những gì đang diễn ra xung quanh. ​Tất nhiên với khuyết điểm trên thì đây vẫn chưa phải là một công nghệ khử ồn hoàn hảo, sẽ còn một công nghệ nào đó tốt hơn xuất hiện trong tương lai. Nhưng tạm thời chúng ta sẽ vẫn có thể hài lòng khi thưởng thức âm thanh mà ít bị phiền nhiễu bời các tạp âm bên ngoài với kỹ thuật ANC hiện tại.

Một số hiệu ứng bên lề từ tai nghe chống ồn chủ động?

Một số người khi dùng tai nghe chống ồn chủ động ANC có thể nghe tiếng ù ù nhỏ và cảm giác tương tự như máy bay cất cánh

Nguyên nhân chính là vì các âm thanh white noise. Âm thanh này khi được phát ở tần số cao sẽ tạo hiệu ứng chóng mặt tương tự như bệnh tinnitus (ù tai bệnh lý) với những người nhạy cảm. Vì thế nhiều anh em có thể cảm giác đau đầu nhẹ. Lúc này việc nên làm là giảm mức độ chống ồn về mức có thể chấp nhận được. Hoặc tìm một tai nghe cách âm tốt thay vì chống ồn chủ động.

tai-nghe-chong-on-chu-dong

Tai nghe chống ồn chủ động có thể triệt tiêu được mọi tiếng ồn hay không?

Như có đề cập ở trên, ANC vẫn chưa phải là công nghệ chống ồn hoàn hảo mà con người muốn có. Hiện tại chưa có bất kỳ một tai nghe nào có thể chống ồn chủ động 100% với âm thanh bên ngoài. Nguyên nhân đến từ cả giới hạn về phần cứng và phần mềm. Do xử lý chống ồn chủ động thông qua kỹ thuật số nên cũng sẽ có một độ trễ nhất định. Chưa kể đến việc tần số quét trong một giây của các tai nghe cũng không đủ đáp ứng cho những tiếng ồn lớn bất ngờ. Các tai nghe chống ồn chủ động thường hoạt động tốt nhất trong trường hợp tiếng ồn ở tần số thấp và liên tục như tiếng động cơ, tiếng ồn máy móc. Trong khi đó các tiếng ồn tần số cao như tiếng còi xe, tiếng người nói, thông báo lớn thường cách âm không được hiệu quả cao bằng.

Đồng thời khi triệt tiêu tiếng ồn bằng white noise, nếu tăng mức độ chống ồn lên quá cao rất có thể sẽ gây nên tình trạng đau đầu, ù tai nặng nên cũng phải cân bằng được giữa cảm giác nghe và chống ồn.

Chống ồn chủ động vs chống ồn thụ động?

Chống ồn thụ động không có chứa bất kỳ thiết bị điện tử nào can thiệp vào quá trình nghe dùng. Nó chỉ dựa vào chất liệu và cấu trúc các thành phần trên tai nghe để tạo ra môt lớp chắn ngăn giữa tai và luồng âm thanh bên ngoài. Với dòng tai nghe over-ear, khả năng cách ly tiếng ồn thường không nhiều, chỉ đủ để ngăn âm thanh xung quanh ở một mức độ nhất định. Với tai nghe in-ear, mức độ cản âm sẽ phụ thuộc vào độ kín và độ vừa vặn của phần tip tai nghe với lỗ tai của bạn. Cấu trúc tai của mọi người không giống nhau cho nên tai nghe in-ear chắc chắn cũng không thể phù hợp hết với tất cả mọi người được. Nếu muốn dùng tai nghe chống ồn thụ động đơn thuần thì quan trọng nhất là tìm ra một chiếc in-ear hợp vừa vặn với cấu trúc tai của mình.

Chống ồn chủ động khác gì với chống ồn thụ động?

Còn chống ồn chủ động là hệ thống điện tử có khả năng tự xác định và triệt tiêu nguồn âm. Đương nhiên ANC là công nghệ cao cấp và phức tạp hơn, vì vậy các tai nghe sở hữu tính năng này đều có giá thành cao hơn headphone thường. Tai nghe khử tiếng ồn chủ động cần pin. Chúng cũng có chất lượng âm thanh khá tốt.

Tổng hợp ưu và nhược điểm của Chống ồn chủ động và chống ồn thụ động

Tai nghe chống ồn chủ động

Ưu điểm

  • Có thể giảm tiếng ồn xung quanh một cách hiệu quả.
  • Cho phép bạn nghe nhạc với âm lượng thấp hơn.
  • Có thể tốt cho thính giác của bạn bằng cách giảm tiếng ồn lớn vọng vào trong tai.
  • Sử dụng tương đối thoải mái.

Nhược điểm

  • Cần pin để hoạt động, có thể khá bất tiện dù hầu hết tai nghe chống ồn chủ động đều có pin sạc và thời lượng pin tốt.
  • Có giá thành đắt hơn
  • Có sự khác biệt lớn về chất lượng giữa tai nghe ANC đắt tiền và rẻ tiền. Tai nghe chống ồn chủ động đắt thường rất tốt, nhưng những mẫu rẻ tiền thì khả năng khử ồn rất ‘kinh khủng’ nên mình mới nói ở trên là tai nghe ANC có giá đắt hơn và anh em cũng nên chọn các thương hiệu lớn để dùng cho an tâm.
  • Cho chất lượng âm thanh không tốt bằng tai nghe truyền thống cùng giá tiền, đặc biệt là ở các kiểu âm chất lượng audiophile.

Tai nghe chống ồn thụ động

Ưu điểm

  • Có thể giảm tiếng ồn xung quanh ở một mức độ nào đó.
  • Rẻ hơn tai nghe chống ồn chủ động.
  • Không cần dùng pin chỉ cho tính năng loại tiếng ồn.
  • Giá thường rẻ hơn tai nghe ANC (mặt bằng chung, tất nhiên kỹ thuật nào cũng có những món cực kỳ cao cấp với giá rất đắt)

Nhược điểm

  • Không giảm được tiếng ồn nhiều so với tai nghe chống ồn chủ động.
  • Có thể không thoải mái trong khi sử dụng. Khi các tai nghe này chặn tiếng ồn bằng cách ấn vào hoặc đặt lên tai bạn, chúng có thể gây cảm giác không thoải mái khi đeo trong một khoảng thời gian dài.

Lời kết

Vẫn là câu nói muôn thuở của mình: không có tốt nhất, chỉ có phù hợp nhất. Chọn một tai nghe phù hợp cần phải xem xét tới các yếu tố mục đích dùng, sở thích cá nhân, môi trường làm việc và điều kiện ngân lượng.

Nếu làm trong môi trường liên quan tới âm nhạc, âm thanh và không gian xung quanh yên tĩnh như studio, phòng thu thì có thể không cần tới các tai nghe chống ồn chủ động mà thay vào đó hãy đầu tư nhiều cho một chiếc tai nghe chống ồn thụ động thật xịn với chất âm thật tốt và trung thực.

Nếu làm các công việc văn phòng thuần túy hoặc phải di chuyển nhiều, trong một môi trường có khá nhiều tiếng ồn thì nên dùng tai nghe chống ồn chủ động để có nhiều không gian riêng tư và yên tĩnh hơn giúp tập trung tốt hơn vào công việc mà cảm giác đeo vẫn thoải mái trong thời gian dài. Tuy nhiên cũng cần lưu ý vì cách âm tốt hơn nên có thể sẽ hạn chế kết nối của bạn và những người xung quanh trong công việc, nên lưu ý kỹ khi đang làm việc nhóm.